Yargı Reform Adımlarıyla Güçleniyor

Olayın özelliğine göre, sıra atlanabileceği gibi, şartları varsa doğrudan doğruya hedefe de ateş edilebilir. Toplu kuvvet olarak müdahale edilen durumlarda; zor kullanmanın derecesi ile kullanılacak araç ve gerecin seçimi öncelikle,kuvvetin başındaki komutana aittir. Zor kullanmanın niteliği ve derecesi karşılaşılan direnme veya saldırıya göre değişmek üzere; yeterli biçimde ve nitelikte bedeni kuvvet,maddi güç ve şartları gerçekleştiğinde her çeşit silah kullanmayı kapsar. Kapatmayı gerektiren nedenler mahkemeye intikal ettirilecek hallerden ise altı aydan, değilse üç aydan fazla kapatmaya karar verilemez. Ceza yargılaması ile ilgili aramalar konusunda; Ceza Muhakameleri Usulü Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uyulur. Yakalama; yakalanacak kimsenin hareket serbestisinin Jandarma tarafından kaldırılmasıdır. Yakalanacak kişi,sözle denetim altına alınabileceği gibi; hareketlerinin şekil ve derecesine göre,gereken ölçüde zor kullanılabilir.

Beyannamelerin incelenmesi esnasında konusu suç oluşturan hususların tespit edilmesi halinde, ilgili mülki idare amirliğince durum Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir. Beyannameler ile ilgili olarak haklarında adli ve idari işlem yapılan dernekler, Bakanlığa bildirilir. Madde 62- Alkollü içki kullanılmasına izin verilen lokallerde 18 yaşından küçükler çalıştırılamaz. Lokallerde çalışanlar için dernek yönetim kurulu başkanının imzasını taşıyan bir kimlik belgesi düzenlenir. Çalışanlar lokalde bulundukları sürece bu kimliği ilk bakışta görülebilecek şekilde üzerlerinde taşımak zorundadırlar. Madde 59- İl merkezlerinde açılacak lokallerin iş ve işlemleri il dernekler müdürlüklerince, diğer ilçelerde açılacak lokallerin iş ve işlemleri ilçe dernekler büro şefliklerince yürütülür. Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçelerde ise bu görevler, kaymakamlık yazı işleri müdürlüklerince yerine getirilir. Lokal olarak açılacak yerin ve bulunduğu binanın fenni ve yangın güvenliği ile toplum sağlığı ve çevre bakımından belediyece, genel güvenlik ve asayişin korunması yönünden kolluk kuvvetlerince incelenmesi istenir. Gerek görülen hallerde, ayrıca ilgili diğer kurum ve kuruluşlardan inceleme yapılması istenebilir. İşletme hesabı esasına göre defter tutan dernekler, yukarıda belirtilen hadde bağlı kalmaksızın yönetim kurulu kararı ile bilanço esasına göre defter tutabilirler.

260 gerekçesinde de “kanun yollarına başvuru”nun “insanhakları ve âdil yargılama ilkesi bakımından büyük önem” taşıdığı vurgulanmıştır.Ayrıca kişilerde adalet duygusunun pekişmesini de sağlamaktadır. Tüm bunlara ek olarak maddî gerçeğinaraştırılması ilkesi, kanun yolları için de geçerlidir. Kanun yolları, maddîgerçeğe ulaşmadaki engellerin kaldırılması yönünde bir işleve sahiptir.Mahkemeye başvuru hakkının korunması için kişiye teorik ve hayalî değil, gerçekve fiilen kullanılabilir, etkili güvenceler sağlanmalıdır. Ceza muhakemesi hukukunun temelini; iddia, savunma veyargılamayı oluşturan süjelerin belli bir etkileşim süreci içinde gösterdiklerifaaliyet sonunda mahkemece verilen ve maddi gerçekliği tespit eden bir hükmünverilmesi oluşturur. Esasen bu faaliyet, ceza adalet sistemlerinin konusunuoluşturmaktadır. Kuşkusuz kanun koyucunun -Anayasa’nın temel ilke vekurallarına bağlı kalmak koşuluyla- soruşturma ve yargılamaya ilişkin olarakhangi sistemin uygulanacağının belirlenmesinde takdir yetkisi bulunmaktadır. Maddeleri kanun koyucuya; hâkiminyargı yetkisini kullanarak maddi hakikate ulaşmasında gerekli tedbirleri almakve bu yetkinin kullanımını kısıtlayan müdahalelerden kaçınması hususundayükümlülük öngörmüştür. Bu açıdan kanun koyucunun mahkemenin yargı yetkisinikullanırken yani bağımsız olarak vicdani kanaatine göre hüküm verirken bunamüdahale etmek suretiyle takdir yetkisini kaldırması ya da kısıtlaması, yargıyetkisinin kullanılmasına ve mahkemenin bağımsızlığına müdahale edilmesisonucunu doğurur. Öte yandan hâkimin maddi gerçeğe ulaşarak kesin hükümniteliğinde karar verme yetkisinin tam olarak varlığından söz edilebilmesibakılan davada gerekli olan tüm unsurların hâkimin vicdan süzgecindengeçirilmesi ile mümkündür. Davada sonuca ulaşmayı sağlayan olguların varlığını,hukuka uygunluğunu son evrede takdir edebilecek yegâne süje hâkimdir.Anayasa’nın 9., 138. Maddeleri, yargı yetkisinin mahkemelerce serbest,noksansız ve vicdani kanaate uygun olarak kullanılmasını zorunlu kılar.

Değerlendirmeye ilişkin Türk Silahlı Kuvvetleri Ödül Yönergesi, Türk Silahlı Kuvvetleri Savaş Takdirnamesi, Nişan ve Madalya Yönetmeliği, Şerit Rozet Yönergesi ile Nakdi Tazminat Kanunu hükümleri gözönünde bulundurulur. Personele her türlü çalışmasında yardımcı ve öğretici ve düzeltici olmak, eksik ve kusurların yinelenmesini, önlemektir. Denetleme Başkanlığı, Jandarma Teşkilatını kendi özel yönergesi uyarınca Jandarma Genel Komutanı adına denetler. Erbaş ve er tayın bedelleri, tabldotların teşkil ve idaresi ile uygulamanın denetimine ilişkin ayrıntılar, bir yönergede belirlenir. Görevlerinin niteliği gereği kazandan (ya da müfreze usulü ile) beslenemeyen Jandarma Erbaş ve Erlerine; Er Kanuni yiyecek istihkakı maddelerinin bir aylık tutarı tayın bedeli olarak her ay peşin ödenir. Uzman Jandarmalara giyim istihkakı olarak; 635 Sayılı Uzman Jandarma Kanununun 29 ncu Maddesine göre Astsubaylar gibi eğitim ve hizmet giyeceği verilir. Kuşam istihkakları ise jandarma Donatım Yönergesi ile Levazım ikmal Maddesi İstihkak ve tahsis listelerinde gösterilir. Jandarma Genel Komutanlığının bütçesi, İçişleri Bakanlığının bünyesinde olmakla birlikte, Genel bütçe yapısı içinde bağımsız bir “FONKSİYON” ifade eder ve bu Bakanlık Bütçesinden ayrı olarak düzenlenir. Sivil memurların yükselme, izin, sicil, ödül, yer değiştirme işlemleri ile memurluktan çıkarılmaları konularında; 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine uyulur.

• Çalışanlar ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir.
• Kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüsler, kamu yararının zorunlu kıldığı hallerde devletleştirilebilir.
• Devlet bu hakkını belli bir süre için, gerçek ve tüzelkişilere devredebilir.

Biçimde işleme tabi olduklarını ispatlayamayanlar; tutanak düzenlenerek o yerin askerlik şubesine adamlı olarak teslim edilirler. Jandarma; askere alınacakların çağrılma ve toplanmalarına ilişkin çizelgeleri, köy ya da mahalle muhtarlarına ulaştırma ve bu konudaki tebligatı iletmekle görevlendirilebilir. Yakalamayı olanaksız kılan durumlar için ayrı bir tutanak düzenlenir ve askerlik şubesi ile diğer ilgili makamlara bilgi verilir. Ölünün mezardan çıkarılmasına ilişkin işlemler konusunda Ceza Muhakemeleri Usul Kanununun ilgili hükmüne göre hareket edilir. Olay yerinin sistematik incelenmesine ilişkin işlemler birer keşif işlemi niteliğinde olup, bu Yönetmeliğin 100 ve devamı Maddelerine göre hareket edilir. Bu yolla yerine getirilen müzekkereler yönünden, durumu belgelemek için ayrı bir tutanak düzenlenir ve müzekkerenin ekinde ilgili makama sunulur. Temsili keşif niteliğindeki uygulama işlemi ile suç yeri gösterme işlemi ve benzer işlemlerin tutanakla belgelenmesi zorunludur.

Bununda ötesine bilgisayar operatörlerini de yönetim kısıtlamalar getirmektedir. Örneğin , bilişim ile ilgili meslek icra eden kişiler tek başlarına ancak web sitesi açabilmekte ve içeriği bireysek olup , denetimi kişinin kendisine denetim zorunluluğu getirmektedir. Bu düzenlemenin sebebi ise web sitesi oluşturacak kişinin yeterli bilgisi olduğu için birden fazla kişi birleşip web sitesi hazırlarsa kanuna aykırı suç unsuru öğe meydan getirebilecek teknik bilgiye sahip olmalarıdır. İki kişi birleşip web site açmak için tek koşul her iki kişininde devlette çalışıyor olması gerekir. Alan yeri kanada olan web sitelerini kriminal kod ile şifreleyip ,  denetimini sağlamaktadır. Web sitelerini dünyaya açılması halinde , denetim sağlamak için kullanılan kriminal kodun kırılma olasılığı olduğu için özellikle hayır işleri , gösteri ve bireysel alanda kurulan bahis ve kumar sitelerinin dünyaya açılmasını engellemektedir. Kanada yasalarına göre bilişim ortamlarında oynanan sanal kumar ve rokubet ile ilgili oluşan yasaya aykırılıklar için yetkili tek mahkeme “Prince Edwards Island Supreme Court”  yani Prens Edward adası yüce mahkemesi görevli mahkemedir. E. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Madde 157 –Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak, askerlik yükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olması şartı aranmaz. Askeri hakim sınıfından olmayan üyelerin görev süresi en fazla dört yıldır.

(e) Tutulan tutanak ve belgeleri düzenlenen suçüstü tutanağıyla birlikte, ivedi ve olabilirse aynı günde Cumhuriyet Savcılığına adamlı teslim etmektir. 3005 Sayılı Kanuna ilişkin talimatnamede gösterilen esaslara uygun olarak bir suçüstü tutanağı düzenlemek;suçtan zarar gören ve tanıklara imzalatmak. Bundan sonraki safhada Cumhuriyet Savcısının isteklerini ve belirttiği görevleri yerine getirir. Bu gönderme sırasında,toplanan tüm deliller uygun şekilde ambalajlanır ve hem fezlekede,hem de dizi pusulasında gösterilir.Düzenlenen dosyanın ekleri olarak sunulur. Dosya üzerine silsileye uygun bir gönderme yazısı eklenerek; sanık gözaltına alınmışsa,sanıkla birlikte adamlı olarak gönderilir. Bu gönderme sırasında, toplanan tüm deliller uygun şekilde ambalajlanır ve hem fezlekede, hem de dizi pusulasında gösterilir. Dosya üzerine silsileye uygun bir gönderme yazısı eklenerek; sanık gözaltına alınmışsa, sanıkla birlikte adamlı olarak gönderilir. Teslim edilen belge ve delillerle ilgili olarak savcıyla birlikte bulunan yazı işleri müdürü ya da tutanak katibine, bunlar yoksa Cumhuriyet Savcısına gerekli teslim – tesellüm tutanağını imzalatmak. Diplomasi dokunulmazlığına sahip olanlar, hiçbir zaman yakalanıp, gözaltına alınmazlar.

Seçime Katılabileceği Başkanlık Divanınca duyurulmuş ve seçim mahaline asılmış basılı listeler, üzerinde değişiklik yapılmaması koşuluyla geçerli sayılır. Madde 27- Genel Kurullarda Yönetim Kurulu, Denetim Kurulu, Onur Kurulu ve Balotaj Kurulu üyeliği seçimleri oy pusulalarında aday yazmak veya blok liste yöntemiyle ve gizli oy açık tasnif esasına göre yapılır. Ayrıca başka adlarla ve gerek gördüğü kadar uzmanlık komisyonları kurabilir. Onur Kurulundan yazıyla başvurarak izin almadan ya da hastalık gibi mazereti bulunmadan ard arda iki toplantıya katılmayan üyenin görevi kendiliğinden düşer. Yönetim Kurulu Denetim Kurulu raporlarını ilk toplantısında görüşmek ve karara bağlayarak yanıt vermek zorundadır. Madde 7 – Cemiyetin asıl ve onursal üye olmak üzere iki tür üyesi vardır.

Kimliği belirlenemeyenler hakkında, “parmak izi ve fotoğraf alma” işlemi uygulanarak serbest bırakılırlar. Ancak bunlardan vatandaşlık durumu şüpheli görülenler ile nüfusa kayıtlı olmadığı anlaşılanlar;elde edilen belgelerle birlikte, gerekli işlem yapılmak üzere ilgili nüfus idaresine gönderilirler. Bu gibi kimselere kimliklerini kanıtlayabilmeleri için her türlü kolaylık gösterilir. Ayrıca bütün kamu kurum ve kuruluşları ve iktisadi devlet teşekkülleriyle kamu iktisadi kuruluşlarının elinde bulunan haberleşme araçlarından öncelikle yararlanma kolaylığı sağlanır. Bu kuruluş yetkilileri,Jandarmanın bu konudaki istemlerini geciktiremezler. Jandarma,kanun ve nizama göre;bir yasağın ihlalini ve bir suçun devamını önlemek için emir verebilir. Ayrıca kanun ve nizamın öngördüğü bir yükümlülüğün yerine getirilmesi,kamu düzeni nedeniyle alınmış kanuni bir önleme uygun davranılması için,kişileri ve kamuyu uyarabilir. Gerek Jandarma ve gerekse emniyet teşkilatı kendi sorumluluk alanlarındaki görevlerini,kendi kuvvetleriyle yerine getirmek zorundadır. Ancak, Jandarma ve emniyet teşkilatı,kendi sorumluluk bölgesinde yetersiz kaldıkları takdirde ya da gelişmekte olan olayların değerlendirilmesinde yetersiz kalacakları anlaşıldığında; Jandarma ve polis geçici bir süre için birbirlerinin sorumluluk bölgesinde görevlendirilebilirler. Kolluk birimlerinin personel, araç, gereç imkânları ve hizmet gerekleri gözönünde bulundurularak belediye sınırları dışında kalan yerlerden bir kısmı polisin görev alanı; belediye sınırları içinde olmakla birlikte şehir meskûn alanlarına uzak bazı yerler ise jandarmanın görev alanı olarak tespit edilebilir. Ancak, kamu ve özel hukuk tüzel kişilerine ait kurum ve kuruluşların, kendi tesis ve yapılarının iç güvenliğinin sağlanması; bu kurum ve kuruluşlarca kendi mevzuatına göre yürütülür.